معرفی رشته مدیریت

معرفی رشته مدیریت

فارغ التحصيلان اين رشته با گرايشهاي متفاوت مي توانند پس از اتمام تحصيلات، مسووليتهاي متفاوت مديريتي را در سطح كشور بر عهده گيرند و با اتكاء به آموخته هاي خود در زمينه هاي بازرگاني، مالي ، صنعتي ، دولتي و به راحتي فعاليت كنند.

مديريت علم اداره و هدايت سازمانهاست. به گونه اي كه موجب افزايش بهره وري ، كارايي و اثر بخشي آنها گردد. به عبارت ديگر مديريت، دانش بين رشته اي است كه از علوم مختلف مانند رياضيات، جامعه شناسي و روانشناسي براي بهبود عملكرد سازمانها ياري مي جويد.

دكتر حقيقي استاد مديريت بازرگاني دانشگاه تهران در بيان تاريخچه اين رشته مي گويد:

«دانش مديريت در اواخر قرن 19 و اوايل قرن 20 براي بهتر اداره كردن سازمانهاي يك جامعه، بخصوص سازمانهاي صنعتي و تجاري جامعه مطرح گرديد.

در واقع پيدايش مباحث مديريت به انقلاب صنعتي و نياز صنايع به مديران متبحر باز مي گردد و بتدريج با تخصصي تر شدن هرچه بيشتر علوم، مديريت نيز به شاخه هاي مختلفي اعم از بازرگاني ، دولتي ، صنعتي ، مالي، بيمه ، گمركي ، بيمارستاني و شاخه هاي متعدد ديگر تقسيم مي شود.

 

 

گرايش هاي مقطع ليسانس :

رشته مديريت در كشور ما داراي شاخه هاي متعددي مي باشد كه از آن جمله مي توان به مديريت بازرگاني ، صنعتي، دولتي ، جهانگردي ، بيمه ، بيمه اكو، امور گمركي و امور بانكي اشاره كرد و همچنين از شاخه هاي تخصصي تري مثل مديريت كميسرياي دريايي و يا اداره امور بيمارستانها نام برد.

 

 

آينده شغلي، بازار كار ، درآمد:

به جرات مي توان گفت كه يك فارغ التحصيل رشته مديريت اگر در طي تحصيل به خوبي مطالعه و تحقيق كرده و فرد كارآمدي باشد، هيچ وقت بيكار نخواهد ماند. چرا كه امروزه شركت ها براي اين كه بتوانند در مقايسه با رقيبان، كالا يا خدمات را در زماني كمتر، با هزينه پايين تر و كيفيت بالاتر به مشتريان تحويل دهند، به مديراني متبحر نياز دارند.

براي مثال در يك كارخانه كنتورسازي كه روزانه 700 كنتور با 26 نفر توليد مي كرد اكنون با حضور يك مديرعامل توانا و آشنا با فن مديريت ، روزانه 1050 كنتور با 13 نفر در هر خط توليد ساخته مي شود، همچنين ارزبري هر كنتور از 12 دلار به 9/1 دلار كاهش يافته است.

چون در رشته هاي مديريت اشتراك و تداخل دروس نسبتا بالاست، بنابراين ضرورتي ندارد كه فرصتهاي شغلي آنها را تفكيك كنيم اما اگر بخواهيم چنين كاري را انجام دهيم، بايد بگوييم كه فارغ التحصيل مديريت دولتي مي تواند در موسسات دولتي و عمومي و خدماتي مشغول به كار گردد. مديريت بازرگاني در سازمانهاي اقتصادي و بازرگاني فعاليت كند و مديريت صنعتي براي كار در سازمانهاي صنعتي و توليدي مناسبتر است.

توانايي هاي مورد نياز و قابل توصيه :

داوطلب بايد از توان كافي در درسهاي رياضي،آمار، اقتصاد و زبان انگليسي دوره دبيرستان برخوردار باشد و درك بالايي در فهم مطالب به ويژه در زمينه امور مالي داشته باشد.

قدرت رهبري، اعتماد به نفس ، روابط اجتماعي خوب، توان تجزيه و تحليل و قدرت بيان قوي از ويژگي هاي لازم براي دانشجوي رشته مديريت در تمامي گرايش ها است.

همچنين به گفته دكتر حقيقي استاد مديريت بازرگاني دانشگاه تهران ، دانشجوي اين رشته بخصوص در گرايش هاي بازرگاني و صنعتي بايد به مسائل تجاري و اقتصادي و محيط بازار علاقمند بوده و در دروس رياضي ، زبان انگليسي و ادبيات فارسي قوي باشد. چون در رشته مديريت براي تجزيه و تحليل مطالب بايد در درس رياضي قوي بود و همچنين براي دسترسي به منابع مختلف اين رشته، تسلط به زبان انگليسي بسيار اهميت دارد و بالاخره يك مدير بايد بتواند مطالب را به درستي و زيبايي بيان كرده و بنويسد وگرنه شنونده و يا خواننده مطالب او خسته خواهد شد. به همين دليل بايد در درس ادبيات قوي بوده و از نگارش خوبي بهره مند باشد.

 

 

وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر:

فارغ التحصيل مقطع كارشناسي مديريت مي تواند در مقطع كارشناسي ارشد در گرايشهاي مختلف : بازرگاني داخلي ، بازاريابي بين الملل ، مالي ، تحول بازاريابي و بيمه به تحصيل ادامه دهد. اين گرايشها در دانشگاههاي داخل كشور ارايه مي شود. در دوره دكتري نيز گرايشهاي: مديريت منابع انساني، پژوهش هاي عملياتي رفتار سازماني و ارايه مي شود.

 

 

وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر:

البته يك فارغ التحصيل رشته مديريت نبايد انتظار داشته باشد كه از همان بدو امر به عنوان مدير يك شركت يا كارخانه مشغول به كار گردد. چون بخشي از مطالب و محتواي كلاسهاي مديريت بايد از محيط و سازمانهاي جامعه گرفته شود. بنابراين فارغ التحصيل اين رشته در ابتدا بايد به عنوان يك كارشناس در رده هاي پايين تر وارد بازار كار شده و سپس به مرور پله هاي ترقي را طي كند. يعني مي تواند در طيف وسيعي از شركت ها و سازمانها مانند شركت هاي تجاري، توليدي، مالي ، بانك ها ، موسسه هاي بيمه، سازمانهاي حسابرسي و موسساتي كه با تجارت خارجي سر و كار دارند به عنوان مسوول تداركات ، كارگزيني، امور مالي ، بازاريابي و مشغول به كار گردد.

مديريت دولتي : فارغ التحصيلان مي توانند مشاغلي از قبيل: كارشناس اداري، امور كاركنان ، تشكيلات و روشها، طبقه بندي مشاغل ، حقوق و دستمزد، برنامه ريزي پرسنلي و نظاير آن و قبول مسووليت در سمت مديران سطوح مياني و سرپرستي واحدهاي اداري و خدماتي وزارت خانه ها و سازمانهاي دولتي و شهرداريها را عهده دار شوند.

مديريت بازرگاني: فارغ التحصيلان گرايش مديريت بازرگاني مي توانند در موسسه هاي بازرگاني، اموري مانند تداركات ، كارگزيني، امور مالي، و بازاريابي را عهده دار شوند.

مديريت صنعتي: اين فارغ التحصيلان مي توانند در قسمتهاي مديريت توليد، اداره و حفاظت فني و قسمت كنترل مرغوبيت كالا مشغول به كار شوند.

 

 

معرفي گرايشهاي رشته مديريت :

 

        مديريت بازرگاني

 

رشته مديريت بازرگاني در مفهوم عام آن شامل طيف وسيعي از مديريت ها مي شود زيرا بيشتر سازمانهاي تجاري ، صنعتي و خدماتي مثل بانكها، شركت هاي بيمه و يا كارخانجات صنعتي به دنبال سود هستند و در نتيجه يك موسسه بازرگاني محسوب مي شوند. و از همين رو در كشور ما تا چند سال پيش، گرايش مديريت بازرگاني شامل گرايش هاي مختلف اين رشته مانند مديريت صنعتي ، مديريت بيمه و مديريت جهانگردي و مديريت بازرگاني بود. اما امروزه با پيشرفت علم مديريت و تخصصي تر شدن اين رشته ، مديريت بازرگاني كاربرد محدودتري پيدا كرده است و به گفته دكتر سيد جوادين استاد مديريت بازرگاني دانشگاه تهران دروس تخصصي اين رشته در زمينه شناخت بازار، مسائل بازاريابي، تجارت ، داد و ستد، معاملات بين المللي و صادرات و واردات است و در نهايت يك دانشجوي مديريت بازرگاني به عنوان يك مدير تجاري تحصيل كرده ، مي تواند امور تجاري را تفكيك كرده و اداره كند و به ياري قدرت خلاقه خويش در ايجاد بازار جديد، ارائه خدمات متنوع و تازه ، ابداع روشهاي جديد در عرضه و توزيع، كارآفرين باشد.

 

        مديريت صنعتي

 

قرن حاضر، قرن رقابت و بهره وري است و لازمه بقا در اين قرن، درك زمان و شرايط و برنامه ريزي براي استفاده از اين دگرگونيها و همراه ساختن خود با اين تحولات است و اين به معناي آن است كه امروزه نمي توان يك واحد صنعتي پيشرفته و بزرگ را كه توليد آن از كميت و كيفيت بالايي برخوردار است، با تكيه بر مديريت سنتي كه موروثي بوده و از پدر به پسر منتقل مي شود، اداره كرد. بلكه بايد با استفاده از مديران كارآمد در بخش هاي مختلف يك واحد صنعتي، مثل بخش توليد و يا بخش نيروي انساني، راه رسيدن به هدف را هموار نمود.

براي مثال حضور يك كارشناس مديريت صنعتي كه مسووليت نيروي انساني را بر عهده بگيرد، در هر واحد صنعتي ضروري است تا وي بتواند با استفاده از دانش آكادميك خويش ، مشاركت ،مهارت و انگيزه نيروي انساني واحد صنعتي مورد نظر را افزايش دهد.

 

        مديريت دولتي

 

شاخه مديريت دولتي همان طور كه از نامش پيداست، متخصصاني را تربيت مي كند بتوانند درآينده اداره سازمانهاي دولتي را بر عهده بگيرند. زيرا اداره يك سازمان دولتي با اداره سازمانهاي بازرگاني و صنعتي متفاوت است.

براي مثال چون در يك بخش دولتي، رقابت وجود ندارد، كاركنان تمايلي به افزايش ارتقاي خدمات ندارند و اين وظيفه مديريت است كه بتواند در چارچوب قوانين و مقررات دولتي، با خلاقيت و نوآوري خويش، كارآيي و بهره وري كاركنان را افزايش دهد.

 

        مديريت امور گمركي

 

گرايش مديريت امور گمركي به منظور تربيت كارشناسان و مديراني ايجاد شده است كه ضمن احاطه كلي بر دانش مديريت و مقوله بازرگاني و تجارت بين الملل، دانش كافي در كليه زمينه هاي كارشناسي مرتبط به امور گمركي را كسب نمايند زيرا بدون اشراف بر موازين و مقررات و تكنيك هاي گمركي ، اساسا توفيق در امر بازرگاني خارجي ميسر نخواهد شد. در نتيجه لازم است كه تعدادي از دانشجويان رشته مديريت بطور تخصصي در زمينه مقررات بين المللي و كنوانسيونهاي گمركي مطالعه كرده و شناخت لازم را درباره سازمان ها و مجامع گمركي بين المللي و ساير سازمانها و مجامعي كه بخشي از فعاليت ها آنان منجر به وضع معيارهايي در سطح جهاني در زمينه مسايل گمركي مي گردد، پيدا كنند.

 

        مديريت جهانگردي

 

کشور ما 1648000 كيلومتر مربع وسعت دارد و هر گوشه اش جلوه و لطفي تازه ، رمز و رازي ديگر و زيبايي و صلابتي دوچندان دارد. از ايران سخن مي گويم كشوري كه مي توان در يك فصل هم در آبهاي نيلگون جنوبش تني به آب زد و هم در كوهستانهاي سپيدپوش شمالش، به ورزشهاي زمستاني پرداخت. سرزميني كه مي توان در كويرش به آسمان پرستاره نزديك شد و در جنگلهاي انبوهش معني واقعي رنگ سبز را دريافت.

 

اما چرا كشوري با اين همه جلوه و جذابيت ، تنها سهم اندكي از صنعت سودآور جهانگردي را به خود اختصاص داده است؟

نتيجه يك نظرخواهي كه از خبرنگاران خارجي به عمل آمده است، نشان مي دهد كه بسياري از آنها بر اين اعتقادند كه مديريت ضعيف يكي از عوامل ركود صنعت جهانگردي در كشور ما است. چون لازمه توسعه و تقويت صنعت جهانگردي، اطلاع از زمينه هاي اقتصادي، اجتماعي ، جغرافيايي و فرهنگي كشور است تا بتوان امكانات موجود و همچنين مسائل و مشكلاتي كه در راه توسعه اين صنعت وجود دارد، شناسايي كرد و سپس بر اساس تحقيقات موجود، يك برنامه ريزي دقيق و عملي داشت. و البته چنين كاري تنها به ياري مديراني كارآمد و متخصص در صنعت جهانگردي امكان پذير است. تخصصي كه در شاخه مديريت جهانگردي آموزش داده مي شود.

گرايشي كه دانشجويان را براي عهده دار شدن فعاليت هاي اجرايي برنامه هاي جهانگردي آماده مي كند. يعني متخصص اين رشته در نهايت بايد بداند كه چه نوع جهانگردي را جذب كند؟ چگونه جذب كند، و چگونه بازارهاي جهانگردي جديدي براي جذب توريست ايجاد نمايد.

جهانگردي كالاي خاصي است كه با كالاهاي ديگر تفاوت بسيار دارد چون اين كالا همانجا كه توليد مي شود، مصرف مي گردد و نمي توان آن را انبار كرد و يا در فصل ديگري مصرف نمود. به همين دليل كالاي جهانگردي، بازار ويژه اي مي طلبد و تخصص خاصي نيز براي دست يابي به اين بازار لازم است. تخصصي كه رشته مديريت جهانگردي آموزش داده مي شود.

 

        مديريت بيمه

 

بيمه يكي از شاخص هاي توسعه در كشورهاي پيشرفته است چون هر سرمايه داري كه بخواهد در كشوري سرمايه گذاري كند، بايد اطمينان داشته باشد كه در صورت بروز هر گونه حادثه اي يا خطري، سرمايه وي مصون خواهد بود. از همين رو در كشورهاي پيشرفته از بيمه به عنوان صنعت بيمه ياد مي كنند به اين معني كه همزمان با توسعه صنعت ، بيمه نيز توسعه خواهد يافت و همچنين بر اين اعتقادند كه هر فردي نمي تواند وارد اين صنعت شود بلكه بايد متخصص و دانش آموخته اين صنعت باشد . در نتيجه در دانشگاههاي بزرگ و معتبر دنيا، رشته بيمه به عنوان يك رشته مستقل كه داراي دو زيرشاخه عمده بيمه هاي زندگي و غيرزندگي است، تدريس مي شود.

در كشور ما نيز گرايش مديريت بيمه در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي تدريس مي شود اما به دليل اينكه در كشور ما صنعت بيمه دولتي است، در آن رقابت ديده نمي شود و در نتيجه رشته مديريت بيمه نيز جايگاه واقعي خويش را پيدا نكرده است.

        مديريت بيمه اكو

 

با جهاني شدن اقتصاد در دنياي آينده، تجارت نقش بسيار مهمي را ايفا مي كند در تجارت نيز موضوعاتي مثل بيمه و قوانين حقوقي آن، اهميت كليدي دارد. بنابراين روزبه روز به متخصصان بيمه نياز بيشتري احساس مي شود تا جايي كه اين رشته از حالت بومي به صورت بين المللي درآمده است.

 

به همين دليل بيمه اكو كه يك دانشكده تخصصي است در ايران ايجاد شده است. اين دانشكده دانشجويان خود را از بين علاقه مندان كشورهاي عضو پيمان منطقه اي اكو انتخاب مي كند.


منبع :